ON Sprawdza: budżet Gminy Powidz w 2024 roku – miliony na inwestycje, ale deficyt rośnie
Gmina Powidz to jedna z najciekawszych gmin w powiecie słupeckim – turystyczna perełka znad Jeziora Powidzkiego. Jak wygląda jej sytuacja finansowa? Przeanalizowaliśmy Sprawozdanie z wykonania budżetu za 2024 rok.
Dane pochodzą ze sprawozdania opublikowanego w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Powidz.
Budżet Gminy Powidz w 2024 roku – najważniejsze liczby
| Wskaźnik | Plan (po zmianach) | Wykonanie | % realizacji |
|---|---|---|---|
| Dochody ogółem | 41,30 mln zł | 43,11 mln zł | 104,40% |
| – Dochody bieżące | 24,63 mln zł | 26,47 mln zł | 107,44% |
| – Dochody majątkowe | 16,66 mln zł | 16,65 mln zł | 99,91% |
| Wydatki ogółem | 48,24 mln zł | 45,48 mln zł | 94,29% |
| – Wydatki bieżące | 26,61 mln zł | 24,53 mln zł | 92,18% |
| – Wydatki majątkowe | 21,63 mln zł | 20,95 mln zł | 96,89% |
| Deficyt | –6,94 mln zł | –2,37 mln zł | lepszy od planu |
| Zadłużenie (31.12) | – | 5,19 mln zł | – |
| Spłata kredytów | 0,80 mln zł | 0,80 mln zł | 100% |
Analiza budżetu
👍 Co cieszy
- Dochody wyższe niż planowano – wykonanie dochodów na poziomie 104,4% planu to dobry wynik. Gmina zarobiła o prawie 1,82 mln zł więcej niż zakładała.
- Wysokie dochody bieżące – 107,44% planu wskazuje, że gospodarka gminy ma solidne podstawy. Wpływy z podatków i opłat lokalnych są stabilne.
- Deficyt niższy od planowanego – zaplanowano deficyt 6,94 mln zł, a wykonanie zamknęło się w 2,37 mln zł. To ogromna różnica – o 4,57 mln zł lepiej.
- Niskie zadłużenie – 5,19 mln zł przy dochodach 43,11 mln zł to wskaźnik zadłużenia na poziomie zaledwie 12%. To bardzo bezpieczny poziom.
- Wysokie wydatki inwestycyjne – aż 20,95 mln zł wydano na inwestycje! To prawie połowa wszystkich wydatków. Gmina wyraźnie postawiła na rozwój.
⚠️ Co trzeba uważać
- Deficyt trzeci rok z rzędu – gmina notuje deficyt od 2022 roku. Choć w 2024 był niższy od planu, to wciąż wynosi 2,37 mln zł. To sygnał, że dochody własne nie nadążają za ambicjami inwestycyjnymi.
- Duże zadłużenie kredytowe – w 2024 roku zaciągnięto nowy kredyt długoterminowy na 3,42 mln zł. Razem z kredytem z 2023 (pozostało 1,77 mln zł) daje to 5,19 mln zł długu. Spłata potrwa do 2032 roku.
- Wydatki bieżące wykonane tylko w 92,18% – to oznacza, że gmina nie wydała wszystkiego, co zaplanowała. Część środków przepadła, zamiast pracować na rozwój.
- Plan pierwotny vs po zmianach – pierwotny plan budżetu zakładał dochody 62,35 mln zł, ale po zmianach spadły do 41,30 mln zł. To pokazuje, jak bardzo zmieniały się założenia w ciągu roku.
Inwestycje w 2024 roku
Gmina Powidz w 2024 roku wydała na inwestycje blisko 21 mln zł. Oto najważniejsze:
- Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w zlewni Jeziora Niedzięgiel – to największe zadanie, realizowane w ramach Rządowego Funduszu Polski Ład. Obejmuje ul. Wybudowanie i Wylatkowo (I etap).
- Kanalizacja sanitarna w zlewni Jeziora Powidzkiego – kontynuacja rozbudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej (II etap).
- Budowa świetlicy wiejskiej w Anastazewie – inwestycja w rozwój społeczności lokalnej.
- Budowa promenady w Powidzu (w kierunku Dzikiej Plaży) – rozwój turystyki i rekreacji.
- Rewitalizacja rynku w Powidzu – przebudowa ulicy Park Powstańców Wielkopolskich.
- Budowa ścieżki pieszo-rowerowej z Powidza do Przybrodzina – infrastruktura turystyczna.
Gmina Powidz wyraźnie stawia na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną (ochrona jezior!) i turystykę. To spójna strategia – czyste jeziora to podstawa gospodarki turystycznej regionu.
Zadłużenie – szczegóły
| Kredyt | Kwota | Pozostało do spłaty | Okres spłaty |
|---|---|---|---|
| Kredyt z 2023 | 2,57 mln zł | 1,77 mln zł | 2024–2029 |
| Kredyt z 2024 | 3,42 mln zł | 3,42 mln zł | 2025–2032 |
| Razem | 5,99 mln zł | 5,19 mln zł | do 2032 |
Gmina spłaciła w 2024 roku cztery raty kredytu po 200 tysięcy złotych (800 tys. zł łącznie), zgodnie z harmonogramem. Nowy kredyt zaciągnięty w 2024 roku zacznie być spłacany w 2025.
Należności i zobowiązania
Na koniec 2024 roku gmina miała:
- Należności ogółem: 1,19 mln zł (w tym zaległości: 151 tys. zł)
- Zobowiązania: 0,84 mln zł (głównie 13. pensje i faktury z terminem płatności w 2025)
- Główne zaległości: fundusz alimentacyjny (279 tys. zł), grzywny i kary (660 tys. zł)
Zaległości na poziomie 151 tys. zł przy 43-milionowym budżecie to niewiele – tylko 0,35% dochodów.
Ulgi podatkowe
Rada Gminy Powidz obniżyła górne stawki podatków, co kosztowało budżet 1,33 mln zł utraconych dochodów. Dodatkowo zwolnienia wprowadzone przez Radę kosztowały kolejne 431 tys. zł. Łącznie to 1,76 mln zł – tyle gmina „zostawiła w kieszeniach” mieszkańców i firm.
Podsumowanie i ocena
| Obszar | Ocena | Komentarz |
|---|---|---|
| Sytuacja budżetowa | ⭐️⭐️⭐️⭐️ | Deficyt niższy od planu, dochody rosną |
| Zadłużenie | ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ | Zaledwie 12% w relacji do dochodów |
| Inwestycje | ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ | 20,95 mln zł – bardzo wysoki poziom |
| Dochody własne | ⭐️⭐️⭐️⭐️ | Stabilne, ale uzależnione od turystyki |
| Kontrola wydatków | ⭐️⭐️⭐️⭐️ | 94,29% realizacji – dobre, ale mogło być lepiej |
| Transparentność | ⭐️⭐️⭐️ | Sprawozdanie dostępne, ale 2023 nadal nieznany |
Ocena ogólna: 4/5 ⭐⭐⭐⭐
Gmina Powidz to gmina z misją: chronić jeziora, rozwijać turystykę, budować infrastrukturę. Wydaje dużo na inwestycje (21 mln zł!), ale robi to głównie ze środków zewnętrznych (Polski Ład, dotacje). Zadłużenie jest niskie i kontrolowane.
Deficyt budżetowy to jedyny słaby punkt – ale przy takim poziomie inwestycji jest on zrozumiały. Jeśli gmina utrzyma dostęp do funduszy zewnętrznych, jest na dobrej drodze.
Największe wyzwanie: znaleźć równowagę między inwestycjami a stabilnością budżetową. Deficyt trzeci rok z rzędu wymaga uwagi, ale skala jest niewielka w porównaniu z wartością realizowanych projektów.
Źródła: Sprawozdanie z wykonania budżetu Gminy Powidz za 2024 rok (PDF, OCR) | BIP Gminy Powidz
