ON Sprawdza: budżet Gminy Orchowo w 2024 roku – mały budżet, małe zadłużenie, duża stabilność
Gmina Orchowo to jedna z mniejszych gmin w powiecie słupeckim, licząca około 3 900 mieszkańców. Jej budżet jest skromniejszy niż sąsiadów, ale czy to oznacza gorszą sytuację finansową? Sprawdziliśmy sprawozdania budżetowe za 2024 i 2023 rok.
Dane pochodzą ze sprawozdań Rb-NDS (nadwyżka/deficyt) i Rb-Z (zobowiązania) opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Orchowo.
Budżet Gminy Orchowo 2024 w liczbach
| Wskaźnik | Plan (po zmianach) | Wykonanie | % realizacji |
|---|---|---|---|
| Dochody ogółem | 35,43 mln zł | 35,13 mln zł | 99,17% |
| – Dochody bieżące | 29,36 mln zł | 29,43 mln zł | 100,23% |
| – Dochody majątkowe | 6,07 mln zł | 5,70 mln zł | 94,02% |
| Wydatki ogółem* | 38,35 mln zł | 35,90 mln zł | 93,61% |
| – Wydatki bieżące | 30,73 mln zł | 28,47 mln zł | 92,63% |
| – Wydatki majątkowe* | 7,62 mln zł | 7,43 mln zł | ok. 97,5% |
| Deficyt / Nadwyżka | –2,93 mln zł | –0,77 mln zł | lepszy o 74% |
| Zadłużenie (31.12) | – | 1,57 mln zł | – |
| Środki na rachunku | – | 3,59 mln zł | – |
* Wydatki ogółem i majątkowe wyliczone na podstawie danych z Rb-NDS.
Porównanie 2023 vs 2024
| Wskaźnik | 2023 | 2024 | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Dochody ogółem | 32,55 mln zł | 35,13 mln zł | +7,94% 📈 |
| Wydatki ogółem | 34,29 mln zł | 35,90 mln zł | +4,69% |
| Wynik budżetu | –1,75 mln zł (deficyt) | –0,77 mln zł (deficyt) | o 56% mniejszy ✅ |
| Zadłużenie | 1,87 mln zł | 1,57 mln zł | –15,72% ✅ |
| Środki na rachunku | bd. | 3,59 mln zł | – |
Analiza
👍 Mocne strony
- Bardzo niskie zadłużenie – zaledwie 1,57 mln zł przy dochodach 35,13 mln zł to wskaźnik zadłużenia na poziomie 4,47%. To jeden z najniższych wskaźników w powiecie słupieckim! Dla porównania: wskaźnik bezpieczeństwa to 60%.
- Deficyt spadł o ponad połowę – z 1,75 mln zł w 2023 do 0,77 mln zł w 2024. Gmina konsekwentnie zmniejsza lukę budżetową. Jeśli trend się utrzyma, w 2025 może wyjść na zero.
- Dochody rosną szybciej niż wydatki – +7,94% dochodów vs +4,69% wydatków. To dobry kierunek.
- Dochody bieżące zrealizowane powyżej planu – 100,23% planu. Gmina stabilnie zarabia na bieżącej działalności.
- Ponad 3,5 mln zł na rachunku – to wysoki stan środków, który daje gminie płynność finansową i bezpieczeństwo.
- Zadłużenie spadło – z 1,87 mln zł w 2023 do 1,57 mln zł w 2024. Gmina konsekwentnie spłaca kredyty i nie bierze nowych.
⚠️ Słabsze strony
- Deficyt trzeci rok z rzędu – choć mniejszy, wciąż jest na minusie. Gmina wydaje więcej niż zarabia.
- Niskie dochody majątkowe – 5,70 mln zł to głównie środki z funduszy zewnętrznych. Gmina ma ograniczone własne źródła dochodów majątkowych (np. sprzedaż mienia).
- Wydatki bieżące wykonane w 92,63% – to znaczy, że prawie 2,3 mln zł z planu nie zostało wydane. Część z tych środków mogła przepaść.
- Mały budżet inwestycyjny – wydatki majątkowe to ok. 7,4 mln zł, czyli około 20% budżetu. W porównaniu z Powidzem (46% wydatków na inwestycje) to niewiele.
Podsumowanie i ocena
| Obszar | Ocena | Komentarz |
|---|---|---|
| Sytuacja budżetowa | ⭐️⭐️⭐️⭐️ | Deficyt mocno ograniczony, dochody rosną |
| Zadłużenie | ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ | 4,47% dochodów – wzorowo |
| Inwestycje | ⭐️⭐️⭐️ | 7,4 mln zł, ale relatywnie mało jak na gminę |
| Dochody własne | ⭐️⭐️⭐️ | Stabilne, ale ograniczone (mała gmina) |
| Płynność finansowa | ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ | 3,59 mln zł na rachunku – bardzo bezpiecznie |
| Kontrola długu | ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ | Zadłużenie maleje, gmina nie bierze nowych kredytów |
Ocena ogólna: 4/5 ⭐⭐⭐⭐
Gmina Orchowo to przykład małej gminy, która prowadzi bardzo odpowiedzialną politykę finansową. Niskie zadłużenie, duże środki na rachunku i malejący deficyt to rzeczy, które mogą pozazdrościć większe samorządy.
Owszem, budżet inwestycyjny nie imponuje – ale w przypadku małej gminy to zrozumiałe. Ważne, że na to, na co gminę stać, wydaje rozsądnie.
Największe wyzwanie: utrzymać wzrost dochodów przy malejących możliwościach pozyskiwania funduszy zewnętrznych. Jeśli uda się utrzymać deficyt poniżej 1 mln zł i dalej spłacać dług, będzie to wzorowa gmina.
Źródła: Sprawozdania budżetowe Gminy Orchowo za 2024 rok (Rb-NDS, Rb-Z) | Sprawozdania budżetowe Gminy Orchowo za 2023 rok | BIP Gminy Orchowo
